Jak jest opodatkowana spółka z o.o.?

Każda spółka z o.o. podlega obowiązkowi podatkowemu określonemu w ustawie o CIT. Obecnie spółka z o.o. ma do wyboru opodatkowanie w ramach tzw. ogólnego CIT lub w ramach ryczałtu od dochodów spółek, szerzej znanego jako estoński CIT. W artykule krótki charakteryzujemy oba rodzaje opodatkowania oraz wskazujemy na różnice między nimi.

O czym jest ten artykuł?

Ogólny CIT, czyli ile zapłacę podatku dochodowego?

Ogólny CIT stanowi podstawową i najczęściej wybieraną formę opodatkowania osób prawnych.

Jego stawki wynoszą:

19% podstawy opodatkowania lub
9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych dla małych podatników, przedsiębiorstw dopiero rozpoczynających działalność; dodatkowo ustawa o CIT przewiduje ograniczenia w stosowaniu stawki 9% dla spółek powstałych w wyniku reorganizacji (przekształcenia, połączenia, podziału) lub do których wniesiono określone wkłady; ograniczenia dotyczą również przypadku, gdy to spółka jest dzielona lub wnosi określone wkłady do innych podmiotów

Przedmiotem opodatkowania jest dochód, który spółka uzyskała w danym roku podatkowym, stanowiący nadwyżkę przychodów nad poniesionymi przez kosztami.

Co istotne, co do zasady spółki, które mają siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Te, których siedziba lub zarząd znajdują się poza naszym krajem, płacą podatek dochodowy tylko od dochodów, które osiągają w Polsce.

Przychodami podatkowymi są w szczególności:

otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, różnice kursowe,
wartość nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy, praw lub innych świadczeń.

W tym wariancie opodatkowania zaliczka na CIT płacona jest miesięcznie lub kwartalnie od osiągniętego dochodu. Nie ma więc możliwości uniknięcia naliczenia podatku dochodowego w przypadku powstania dochodu. Obowiązek podatkowy nie zależy również od sposobu wykorzystania dochodu, a zwłaszcza tego, czy środki zostały wypłacone wspólnikom w formie dywidendy.

Estoński CIT – krótka historia

Estoński CIT, a właściwie ryczałt od dochodów spółek, to alternatywny sposób opodatkowania podatkiem dochodowym osób prawnych. Jego nazwa wzięła się od modelu, jaki w tym względzie obowiązywał w Estonii i został przeniesiony (z modyfikacjami) do polskiego systemu prawnego od dnia 1 stycznia 2021 roku.

W pierwszym roku obowiązywania model ten nie cieszył się dużą popularnością z uwagi na sformułowane wymogi i wysokie skomplikowanie. Uległo to jednak zmianie z początkiem 2022 roku. To wtedy wprowadzono nowelizacje ustawy o CIT, która podniosła atrakcyjność estońskiego CIT. Od tamtej pory kilkadziesiąt tysięcy spółek wybrało opodatkowanie w tym modelu.

Estoński CIT – na czym polega?

W przeciwieństwie do zasad ogólnych CIT, podatek dochodowy na estońskim CIT pojawia się, co do zasady, w momencie wypłaty zysków w formie dywidendy do wspólników. Wówczas spółka nalicza podatek CIT i PIT od wypłacanych kwot.

Nie oznacza to jednak, że podatek dochodowy nie może się pojawić w innych przypadkach. Ustawa o CIT wprowadziła bowiem nowe – w porównaniu do ogólnych zasad CIT – kategorie opodatkowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, w której dochodzi do powstania wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Wydatki takie są bowiem opodatkowane CIT. Drugi przypadek dotyczy tzw. ukrytych zysków. Są one rozumiane jako świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio, lub pośrednio z podatnikiem, lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem. Gdy ukryte zyski wystąpią, to również należy naliczyć CIT.

Estoński CIT – warunki opodatkowania

Z tej formy opodatkowania mogą korzystać tylko spółki, które spełnią ściśle określone warunki. Poniżej prezentujemy wybrane pytania, na które powinna znać odpowiedź spółka z o.o. rozważająca opodatkowanie estońskim CIT:

Czy spółka będzie należała do podmiotów trwale wyłączonych z opodatkowania ryczałtem?

Do podmiotów trwale wyłączonych z opodatkowania ryczałtem należą (art. 28k ust. 1 ustawy o CIT):

przedsiębiorstwa finansowe (np. banki, instytucje kredytowe),
instytucje pożyczkowe (np. banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, podmioty, których działalność polega na udzielaniu kredytów konsumenckich),
spółki osiągające dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej,
spółki osiągające dochody z działalności gospodarczej osiągnięte z realizacji nowej inwestycji określonej w decyzji o wsparciu,
spółki postawione w stan upadłości lub likwidacji.

Czy spółka będzie należała do podmiotów tymczasowo wyłączonych z opodatkowania ryczałtem?

Do podmiotów tymczasowo wyłączonych z opodatkowania ryczałtem należą (art. 28k ust. 1 pkt 6) ustawy o CIT):

spółki, które zostały podzielone przez wydzielenie,
spółki, które wniosły określony wkład do innych podmiotów,
spółki, do których zostały wniesione określone wkłady niepieniężne,

przy czym, w takich przypadkach z opodatkowania ryczałtem nie można skorzystać w roku, w którym dokonano podziału albo wniesiono wkład, oraz w roku podatkowy bezpośrednio po nim następującym, nie krócej jednak niż przez okres 24 miesięcy od dnia dokonania podziału albo wniesienia wkładu.

Czy spółka będzie spełniała inne kryteria opodatkowania ryczałtem?

Ustawa o CIT ustanawia szereg warunków, które powinny być spełnione przez spółkę opodatkowaną ryczałtem (art. 28j ust.1 ustawy o CIT). Warunki te są następujące:

mniej niż 50% przychodów spółki z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, liczonych z uwzględnieniem kwoty należnego podatku od towarów i usług, może pochodzić:
z wierzytelności,
z odsetek i pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek,
z częściowej odsetkowej raty leasingowej,
z poręczeń i gwarancji,
z praw autorskich lub praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw,
ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych,
z transakcji z podmiotami powiązanymi – w przypadku, gdy w związku z tymi transakcjami nie jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma.
zatrudnianie na podstawie umowy o pracę co najmniej 3. osób w przeliczeniu na pełne etaty, niebędących wspólnikami spółki, w określonym wymiarze. Warunek zostanie spełniony także, jeśli spółka będzie ponosiła wydatki na wynagrodzenia osób współpracujących na podstawie innych umów niż umowa o pracę w kwocie stanowiącej co najmniej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, jeżeli w związku z wypłatą tych wynagrodzeń na spółce ciąże obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i składek na ubezpieczenia społeczne (dla spółek posiadających status małego podatnika, wymóg zatrudniania został złagodzony),
spółka prowadzi działalność w formie spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej,
wspólnikami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne nieposiadające praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciele (fundatorzy) lub beneficjenci fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym,
spółka nie może posiadać udziałów lub akcji w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną oraz innych praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym,
spółka nie może sporządzać za okres opodatkowania ryczałtem sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości.

Powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie, na pierwszy dzień roku podatkowego opodatkowania ryczałtem oraz przez cały okres jej kontynuowania.

Decyzja o wyborze estońskiego CIT powinna być przemyślana i poprzedzona szczegółową analizą. Istotne jest nie tylko spełnienie warunków, ale zgodność z celami wspólników oraz linią interpretacyjną i orzeczniczą.

Podstawa prawna: art. 19, art. 28c, art. 28j – 28k ustawy o CIT, art. 30a ustawy o PIT.