Kiedy wspólnik spółki z o.o. płaci ZUS?

Wspólnik spółki z o.o. może być objęty obowiązkiem opłacania składem ZUS lub nie. Obowiązek ten zależy od struktury osobowej danej spółki z o.o. oraz statusu wspólnika. W artykule omawiamy, w jakich sytuacjach obowiązek opłacania składek społecznych i składki zdrowotnej. Sprawdź, czy musisz płacić ZUS w swojej spółce z o.o.!

Czy spółka z o.o. płaci ZUS?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlegają jedynie:

• osoby fizyczne oraz
• wspólnicy spółek osobowych.

Oznacza to, że osoby prawne, a więc także spółka z o.o. są wyłączone z podlegania ubezpieczeniu ZUS. Sama spółka z o.o. nie płaci zatem ani składek społecznych ZUS, ani składki zdrowotnej.

Czy wspólnik spółki z o.o. płaci ZUS?

To zależy. Od tego, kim jest wspólnik i jaka jest struktura spółki z o.o. Składek ZUS nie zapłaci wspólnik spółki z o.o., który jest inną spółką (np. inną spółką z o.o. lub spółką jawną). Natomiast w przypadku, gdy wspólnikiem spółki z o.o. jest osoba fizyczna, to obowiązek składkowy zależy od tego, czy jest to jedyny wspólnik oraz od ewentualnych innych tytułów do ubezpieczeń tej osoby.

Opłacanie składek ZUS w przypadku jednoosobowej spółki z o.o.

Wspomniany wyjątek dotyczy sytuacji, gdy  spółka z o.o. jest jednoosobowa, a więc taka, w której wspólnik jest jedynym udziałowcem, znajdując się w posiadaniu ich wszystkich. Wynika to wprost z zapisu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym – za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przypomnijmy, że chodzi wyłącznie o sytuację, gdy jedynym wspólnikiem jest osoba fizyczna. Oznacza to, że taki wspólnik jest wówczas zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Poza tym obciąża go tego rodzaju powinność w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego oraz obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Warto wskazać, że przez wiele lat Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznawał, spółki formalnie dwuosobowe, w których jednak jeden ze wspólników posiadał prawie 100% udziałów (na przykład 99%) są de facto spółkami jednoosobowymi. Praktykę tę zdecydowanie przeciął wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2024 r., w myśl którego – wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 99 procent udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Niestety wyrok nie wiąże bezpośrednio Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i w praktyce wciąż zdarzają się sytuację, w których ZUS kwestionuje taką strukturę spółki.

W pewnych sytuacjach jednak będzie istniał obowiązek ograniczony obowiązek zapłaty składek ZUS. Będzie to miało miejsce w razie zbieg tytułów ubezpieczeń, a więc na przykład w przypadku, gdy wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. jednocześnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Wówczas będzie objęty ubezpieczeniem społecznym wyłącznie z tytułu, który powstał najwcześniej. Tak więc, gdy założenie jednoosobowej działalności gospodarczej nastąpiło przed uzyskaniem statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., wówczas składki odprowadzane będą tylko i wyłącznie z tego właśnie tytułu. Niestety nawet w takim przypadku składka na ubezpieczenie zdrowotne będzie opłacana odrębnie z każdego z tych tytułów.

W jakim okresie istnieje obowiązek płacenia składek ZUS?

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają od dnia:

• wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo
• nabycia udziałów w spółce

do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców.

Opłacanie składek ZUS przez członka zarządu spółki z o.o.

Opłacanie składek ZUS przez członków zarządu, którzy otrzymują wynagrodzenie zależy od sposobu ich ustanowienia. Jeśli nastąpiło to na podstawie powołania, na mocy uchwały zgromadzenia wspólników wówczas powinność taka nie istnieje. Nie stanowi ono bowiem tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Konieczne jest jedynie odprowadzanie składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Zawarcie z członkiem zarządu umowy o pracę czy umowy zlecenia pociąga za sobą konieczność naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przy zastosowaniu ogólnych zasadach obowiązujących w przypadku tego rodzaju umów. W świetle prawa osoby takie są traktowane jako zwykli pracownicy i zleceniobiorcy. Często jednak może dochodzić w takiej sytuacji do zbiegu tytułów do ubezpieczeń w zakresie składek społecznych ZUS.

Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 5), art. 8 ust. 6 pkt 4), art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1a, art. 26 ust. 1-3, art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Uchwała SN z dnia 21 lutego 2024 roku III UZP 8/23